implantologia

Utrata nawet pojedynczego zęba nie jest obojętna dla całego układu gryzienia i każdy ubytek wymaga jak najszybszego uzupełnienia. Zostawienie pustego miejsca po zębie jest poważnym błędem. Zęby bowiem tworzą tak spójny zespół, że zaczynają się przesuwać lub wysuwać, aby spotkać inne, z którymi mogłyby kontaktować.

Uzupełniając braki zębów możemy oczywiście rozważać wiele metod odbudowy, począwszy od klasyki czyli tradycyjnych protez wyjmowanych, które są najkorzystniejszą pod względem cenowym inwestycją w rekonstrukcję. Można również wykonać most protetyczny, ale wymaga to opracowania zębów sąsiadujących z luką, czyli ich bezpowrotnego pomniejszenia i schowania pod korony.

Jedną z coraz częściej wykorzystywanych technik jest umieszczenie w kości implantu, czyli sztucznego korzenia. Na takiej solidnej podstawie można wykonać odbudowę pojedynczego zęba lub oprzeć mostek odbudowujący kilka zębów. Implant może również służyć za element dający wsparcie i stabilizację dla protezy całkowitego bezzębia.

Implant to mała metalowa śrubka wykonana w tytanu, która zastępuje korzeń zęba. Kształt i wielkość ma zbliżoną do naturalnego korzenia zęba.

 

Współczynnik powodzenia implantów stomatologicznych jest wysoki i szacuje się go obecnie na poziomie 98-99%. Długookresowe powodzenie zawdzięczamy tytanowi z którego wykonane są wszczepy, przy czym cały czas nowe technologie oraz wspólne doświadczenia medycyny i fizyki umożliwiają ewolucję współczesnych systemów implantów. Zarówno część umieszczona w kości jak i rozwiązania konstrukcji protetycznych dynamicznie nadążają nad stawianymi coraz wyżej poprzeczkami przez chirurgię i kosmetykę.

Implanty są godne promowania i nie ma bez nich współczesnego gabinetu dentystycznego. To jednak narzędzie które musi znajdować się w odpowiedzialnych rękach zarówno lekarza jak i pacjenta. 

Bez wątpienia ogromnie ważnym elementem całej stomatologii są wymagania estetyczne. Bez stabilnego poziomu kości nie ma stabilnego poziomu dziąsła i estetycznego profilu wokół korony. Implant musi więc szanować procesy biologii kości, a jego budowa i połączenie z koroną musi spełniać wymogi jakie stawia mu współczesna koncepcja ochrony tkanek. Takich systemów jest niestety tylko kilka spośród kilkuset obecnych na światowych rynkach. Pacjenci nie są w stanie zapoznać się samodzielnie w wieloma problemami - dlatego tak istotne jest zaufanie i rekomendacje lekarza, który wybierze odpowiedni system.

Niestety te systemy „z górnej półki” nie należą do najtańszych, ale też podążanie za tanimi ofertami może skończyć się utratą implantu nawet w ciągu 2-3lat.

Punktem wyjścia do planowania prac na implantach u każdego pacjenta jest ocena ilości i jakości tkanki kostnej mającej stanowić podłoże dla wszczepu. Każdy implant musi mieć warstwę 1,5-2,0mm kości wokół siebie, żebyśmy dali mu szansę długotrwałego przeżycia.

 

 

Istotne znaczenie w ocenie kości ma jej wartość i jakość biologiczna. Wartość ta jest zróżnicowana ze względu na przebyte i aktualne choroby, dlatego konieczna jest rozmowa lekarza z pacjentem i zebranie wywiadu lekarskiego. Lekarz kwalifikuje pacjenta do zabiegu, ale pacjent też musi być świadomy wzięcia na siebie współodpowiedzialności za utrzymanie implantu. Bez wzajemnej współpracy i zrozumienia nie można liczyć na długoczasowe utrzymanie wszczepów.

Jeśli chodzi o odpowiednią ilość kości w miejscu planowanej implantacji to statystycznie bezproblemowo wprowadzić implant udaje się w 59% przypadków, a pozostałe 41% pacjentów zostało by zdyskwalifikowanych do zabiegu.

 

 

W tych trudnych warunkach anatomicznych, bez dodatkowych zabiegów sterowanej regeneracji kości zastosowanie wszczepów było by niemożliwe. Są to zabiegi dodatkowe wymagające użycia specjalnych materiałów pozwalających odbudować kość i zwiększyć jej masę. Niestety wiążą się z dodatkowymi kosztami.

Dotyczy to przede wszystkim odcinków bocznych żuchwy (gdzie przebiega kanał nerwu żuchwowego) oraz szczęki (gdzie mogą być nisko umieszczone zatoki szczękowe) .
W szczęce ratuje nas wtedy dodatkowy zabieg podniesienia dna zatoki ( tzw. Sinus Lift ) lecz przedłuża to o około  6-9 miesięcy sam zabieg implantacji.

Lekarz zawsze ocenia okolicę planowanej implantacji, ale nie tylko stan kości w okolicy implantacji. Istotny jest również stan zębów sąsiednich, rozmiar i położenie struktur anatomicznych mogących ograniczać nam możliwości pracy z implantami     ( m.in. położenie dna jamy nosowej, rozmiar zatok szczękowych, położenie kanału nerwu zębodołowego dolnego czy otworu bródkowego). Nie możemy absolutnie pozwolić na uszkodzenie struktur anatomicznych przebiegających w okolicy implantu.
Rutynowa analiza zdjęcia rentgenowskiego może niekiedy nie dawać pełnego obrazu sytuacji klinicznej. Decyzję o rozszerzeniu zabiegu lekarz musi w takich przypadkach podejmować już w trakcie samej operacji. Wspólnie z pacjentem podejmuje się decyzję, czy kontynuować zabieg przy zastosowaniu sterowanej regeneracji kości czy odstąpić od implantacji z uwagi na ograniczenia miejscowe.

Takich sytuacji pozawala nam uniknąć tomografia stomatologiczna. Technologia 3D daje możliwość natychmiastowej pełnej diagnostyki ułatwiającej zaplanowanie leczenia. Obrazowanie 3D pozwala również na przeprowadzenie zabiegu na monitorze komputera zanim lekarz rozpocznie pracę z pacjentem.

Dzięki specjalnym programom komputerowym planujemy cały zabieg wirtualnie ustawiając implanty oraz przyszłe zęby na nich.

Lekarz może też w trudnych przypadkach zlecić wykonanie szablonów chirurgicznych, z którymi potem na zabiegu pracuje przy pacjencie. Dzięki temu chirurg może dokładnie przygotować zabieg, co zapewnia dodatkowe korzyści, ponieważ opracowany jest plan idealnego umiejscowienia implantów

uwzględniający aspekty kliniczne oraz estetyczne. Szablony chronią pacjenta przed rozczarowaniem po zabiegu, a lekarza przed niemiłymi niespodziankami w jego trakcie.

Takie programy wizualizacji są też prostym środkiem służącym komunikacji między różnymi lekarzami, a także sposobem przedstawienia koncepcji pracy pacjentowi.

Jakie choroby wykluczają zastosowanie implantów?

Choroby nie omijają również kości i analiza na  zdjęciach radiologicznych struktury tkanki kostnej musi je wykluczyć. Rutynowo pacjent proszony jest o wykonanie badań ogólnych krwi, sprawdzenia krzepliwości, poziomu cukru oraz hormonów tarczycy . Kobiety w zależności od wieku są proszone o wykonanie badań w kierunku wykluczenia osteoporozy.

Można też wykonać test na nietolerancję metali choć rutynowo się tego nie wykonuje. Czysty tytan jest metalem absolutnie obojętnym dla organizmu ludzkiego, dlatego też od wielu lat jest z powodzeniem stosowany w implantologii.

Jednak niektóre, szczególnie nowopowstające tanie systemy, mogą zawierać śladowe ilości innych metali w stopie jak na przykład nikiel. Jest to jeden z najbardziej powszechnych alergenów. Uczulenie na ten metal stwierdza się u 17% dorosłych. Dlatego tak ważne jest używanie sprawdzonych implantów.

Jeśli pacjent w wywiadzie medycznym zgłasza alergie na metal to możemy wykonać test nietolerancji dla całego panelu metali. Jedną z najlepszych metod jest test transformacji limfocytów czyli badanie wykonywane z pobranej od pacjenta krwi.   

Przeciwwskazaniami do planowanej implantacji, poza wspomnianymi już miejscowymi związanymi z ubytkiem masy kości, są też oczywiście ogólne - ze względu na stan zdrowia i przebyte lub obecne choroby

Komu nie powinno się zakładać implantów:

  • osobom z zaawansowaną paradontozą i stanami zapalnymi przyzębia lub naganną higieną jamy ustnej
  • osobom o nieustabilizowanej cukrzycy lub nieleczonych na cukrzyce, o wysokim poziomie cukru - u nich gorzej goją się rany, wolniej przebiega integracja implantu z kością
  • osobom po chorobach nowotworowych lub innych chorobach wyniszczających organizm oraz pacjentom po przebytej radioterapii okolicy twarzoczaszki. W tych przypadkach bardzo indywidualnie podchodzi się problemu – ważna jest otrzymana dawka promieniowania oraz czas jaki upłynął od choroby
  • nałogowym palaczom - mają gorzej ukrwioną błonę śluzową, zaburzenia w mikro krążeniu , co powoduje, że rany trudniej się goją
  • osobom chorym na osteoporozę lub cierpiącym na stany zapalne kości.


Konsultacji dodatkowych u lekarzy prowadzących (lekarz domowy, lekarz specjalista) wymagają pacjenci, u których stwierdzono:

  • choroby układu krążenia (nadciśnienie, niewydolność serca itp.), wrodzone wady serca, protezy zastawek sercowych,
  • chorobę reumatyczną,
  • schorzenia endokrynologiczne t.j. gruczołów wydzielania wewnętrznego
  • chorobę Parkinsona,
  • choroby szpiku czyli układu krwiotwórczego
  • układu oddechowego (astma, przewlekłe zapalenie oskrzeli, przebyta gruźlica)
  • choroby psychiczne
  • choroby nerek
  • schorzenia wątroby

Nie wszczepia się implantów pacjentkom w ciąży.

Przed skierowaniem pacjenta na skomplikowane badania dodatkowe należy przeprowadzić staranne badanie zewnątrz- i wewnątrz-ustne.
Podczas badania można stwierdzić następujące ograniczenia miejscowe do leczenia implantologicznego:

  • niewystarczające do umieszczenia implantów wymiary wyrostka zębodołowego
  • brak miejsca w okluzji, czyli pomiędzy zębami górnymi i dolnymi
  • brak miejsca pomiędzy zębami sąsiednimi (przechylenie zęba sąsiedniego uniemożliwiające wprowadzenie instrumentów chirurgicznych
  • nieprawidłowe przyczepy błony śluzowej w miejscu przyszłej implantacji

 Czy starsi ludzie mogą korzystać z tej metody (implantacji) ?

Trzeba jednak pamiętać, że statystycznie 50% osób powyżej 50 roku życia cierpi na co najmniej jedną chorobę ogólnoustrojową, która mieści się w rejestrze względnych lub bezwzględnych przeciwwskazań do stosowania implantów. W trakcie obserwacji wyżej przedstawianej grupy pacjentów ujawniła się ona już w trakcie użytkowania wszczepu, a więc nie była przeciwwskazaniem do jego zrobienia, ale mogła przyczynić się do przyspieszenia zmiany struktury kostnej wokół implantu.

Głównie dotyczy to osteoporozy starczej która ujawnia się około 65 roku życia. Problem dotyczy głównie kobiet  i jest fizjologicznym procesem zaniku tkanki kostnej.

Również u wszystkich pacjentów wraz z upływem lat zmniejsza się potencjał regeneracyjny kości, wiec wszystkie procesy gojenia kości - w tym przyjmowania implantów - przebiegają wolniej.

Jednak to właśnie grupa 60+ najczęściej boryka się z brakami zębów, a protezki odbierają radość jedzenia, rozmawiania czy śmiania się… 
Implanty pozwalają podnieść jakość życia w sposób trwały. Wystarczą nawet 2 implanty, aby zapewnić utrzymanie dla protezy całkowitej. Jest ona przymocowana do implantów za pomocą specjalnego kompletu zaczepów. Jeden element jest na stałe przymocowany do implantu, a jego odpowiednik jest częścią protezy.

Daje to zarówno łatwość kontroli higieny, a z tak pewną konstrukcją nie ma już więcej potrzeby ukrywać swojego uśmiechu. Jeśli więc pacjent chce znów ugryźć z pełną siłą, śmiać się nieskrępowanie oraz mieć wyraźną mowę to naprawdę warto pomyśleć o implantach.

 

 

Nie ma co demonizować wieku bo młodym też mamy co wypominać. Na przykład palenie tytoniu istotnie pogarsza rokowania co do przyjęcia i długoterminowego utrzymania wszczepu. Zwiększa ryzyko odrzutu aż czterokrotnie…

Będąc przy temacie wieku warto wspomnieć, że w momencie umieszczania implantu rozwój kości powinien być zakończony. Przyjmuje się, że kończy się on w wieku 18 lat, ale warto przed zabiegiem określić poziom wzrostu na podstawie rentgena kości nadgarstka czy kręgów szyjnych.  

Czy zmienia się sposób dbania o higienę jamy ustnej po wszczepieniu implantów.?

Zawsze podkreślam, że higiena ma kolosalne znaczenie dla długotrwałego utrzymania wszczepów. Sam mając pod opieką kilka tysięcy wszczepionych przeze mnie implantów, widzę jak nieregularnie pokazują się moi pacjenci na profesjonalne zabiegi higienizacyjne w gabinecie. Najczęściej alarmują, jak sami są zaalarmowani bólem lub krwawiącym dziąsłem.

Stan zapalny tkanek miękkich wokół implantów predysponuje do utraty kości, a tempo tego procesu z czasem staje się niestety coraz szybsze.

Wszelkie zaniedbania higieny otwierają wrota do infekcji i zakażeń kości co może doprowadzić nawet do utraty implantu i konieczności ponownego zabiegu. Trzeba o tym wiedzieć, żeby przez zaniedbanie nie zrobić sobie samemu krzywdy.

Od zabiegów higienizacyjnych powinno się nie tylko rozpoczynać leczenie pacjenta, ale okresowe wizyty w gabinecie stomatologicznym mają kluczowe znaczenie dla zdrowia jamy ustnej i utrzymania efektów leczenia zarówno zachowawczego jak i protetycznego czy implantologicznego.

Zabieg usuwania kamienia nazębnego (skalingu) obecnie wykonuje się przy użyciu ultradźwięków oraz specjalnej piaskarki. Każdy prawidłowo wykonywany zabieg skalingowy może trwać nawet do godziny. 

Osady zwane też płytką bakteryjną powstają przez agregację bakterii, grzybów i  innych mikroskopijnych organizmów w postaci cienkich powłok tworzących się na powierzchni zębów, koron oraz elementów implantów. Toksyny produkowane przez bakterie powodują przewlekłą odpowiedź układu odpornościowego, której następstwem jest zanikanie kości i dziąseł, rozchwianie zęba powodujące ból w trakcie jedzenia, a nawet mówienia. Taki sam mechanizm wnikających coraz głębiej bakterii niszczy tez implanty.

Skaling to nie tylko zabieg mający na celu poprawę estetyki uśmiechu. Skuteczne usuwanie osadu nawet z najgłębszych kieszonek wokół zęba i trwała redukcja bakterii ma kluczowe znaczenie zapobiegające utracie kości.

Pacjent musi uczestniczyć w utrzymaniu efektu implantacji, aby zapobiec powstawaniu stanów zapalnych śluzówek. Wieloletnia radość z uzupełnienia protetycznego na implantach zależy nie tylko od utrzymywania wysokiego poziomu higieny przez pacjenta, lecz również od zabiegów oczyszczania profesjonalnego wykonywanych w gabinecie higienistki stomatologicznej.

Dziąsło obejmuje elementy implantu jednak integracja tkanek zarówno miękkich jak i kości jest procesem dynamicznym i może być odwracalna co znaczy, że nie jest dana raz na całe życie. Dziąsło swoim pierścieniem uszczelnia i zabezpiecza kość przed działaniem czynników środowiska jamy ustnej.  Utrzymanie zdrowych tkanek wokół implantu jest elementem krytycznym dla długotrwałego przetrwania  implantów oraz dla stabilności estetycznej.

Higienizację pacjentów z implantami należy traktować jako integralny i nieodzowny element leczenia. Oznacza to, że pacjenci wymagają regularnych wizyt kontrolnych po zaopatrzeniu implantów protetycznie. Może to być nawet co 2-6 miesięcy, a jest ustalane przez higienistkę indywidualnie w zależności od predyspozycji do kumulacji osadów. Kontrola radiologiczna – lekarska powinna się odbywać co 12 miesięcy.

Domowe procedury higienizacyjne obejmują, w zależności od rodzaju odbudowy protetycznej, stosowanie poza szczoteczkami również irygatorów w celu zapewnienia właściwego oczyszczania. Obecnie dostępne irygatory czyszczą trudno dostępne przestrzenie strumieniem mieszanki powietrza i wody. To również idealne urządzenia dla pacjentów którzy nie lubią nitkować zębów. 

Ile to kosztuje?

Podczas planowania leczenia lekarz przedstawia pacjentowi wszelkie dostępne informacje o możliwych do zastosowania w jego przypadku metodach, przedstawia zalety i wady każdej z nich. Dialog z pacjentem na tym etapie jest czynnikiem bardzo istotnym - każda ze stron może się wycofać z zaplanowanego leczenia, jeżeli przewiduje wystąpienie jakiś problemów.

Bardzo istotne w planowaniu prac opartych na implantach są rozważania ekonomiczne.
Orientacyjnie można powiedzieć, że sam implant czyli część wewnątrzkostna kosztuje ok. 2.500 - 3.500, łącznik - czyli część mocująca widoczne już zęby z implantem ok. 700 - do 1900. 

Ceny pozostałych elementów nadbudowy protetycznej, a więc odtwarzane koronki, mosty bądź też proteza są porównywalne z cenami w klasycznej protetyce.

 

Mogą oczywiście dojść koszty związane np. z dodatkowymi zabiegami poprawienia jakości oraz ilości kości lub mogące wystąpić, gdy stan zdrowia pacjenta ulegnie zmianie w trakcie leczenia implanto-protetycznegoi ma to wpływ na zmianę procedur.

Jednak są to wypadki bardzo sporadyczne i praktycznie zawsze jesteśmy w stanie określić wydatki jakie pacjent będzie musiał ponieść przy różnych opcjach leczenia. Ostatecznie jednak każda praca wyliczana jest indywidualnie i co ważne - nie zawsze trzeba robić dokładnie tyle wszczepów ile brakuje zębów.


Ważne jest aby pacjent szczerze odpowiedział sobie na pytanie czy może pozwolić sobie finansowo na tego rodzaju leczenie. W związku z ustalaniem kosztów leczenia pacjent jest też informowany o trwałości takiej inwestycji tzn. o sukcesach leczenia implantologicznego, możliwościach powikłań, czy konsekwencji niepodjęcia leczenia protetycznego i nieobciążenia wprowadzonych wszczepów. Implant wprowadzony do kości jeśli nie dostanie funkcji jaką jest obciążenie w czasie gryzienia będzie jedynie przyczyną zaniku kości. Pacjent powinien też być świadom, że niektóre z elementów uzupełnienia mogą ulec zużyciu i będą wymagały wymiany (śrubki, części z akrylu lub kompozytu). Wymiana tych elementów na nowe odbywa się zwykle odpłatnie według stawek ustalonych wcześniej.

Zawsze przy rozmowach o finansach pada ze strony pacjenta pytanie o gwarancje utrzymania uzupełnienia protetycznego na implantach. Teoretycznie implant powinien być niezniszczalny, ale żaden stomatolog nie da pacjentowi gwarancji wieczystej. Jeśli tak jest napisane na folderach czy informacjach internetowych to jest to chwyt czysto reklamowy.

W medycynie nie ma gwarancji - jest statystyka, a ona jest nieubłagana, choć zmienia się na korzyść w miarę rozwoju techniki i naszej wiedzy o biologii kości. Implant osadzony jest w żywym organiźmie i część reakcji indywidualnych na ciało obce oraz chorób, które mogą się ujawnić w czasie jego użytkowania jest nieprzewidywalna.
Ponadto piękny uśmiech będzie towarzyszył przez wiele lat tylko przy ścisłej współpracy z lekarzem bo to lekarz jest w stanie wychwycić problemy zanim pacjent zacznie je w ogóle odczuwać. Wtedy może być już za późno na ratowanie implantu i kości która wokół niego zanika.